PERSBERICHT
Landelijke Coalitie van organisaties lanceert 7-puntenplan tegen de ongeremde bouw van datacenters in Nederland en Europa.
In heel Europa wordt er op 6 en 7 november gedemonstreerd voor een stop op grote datacenters. Burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties waarschuwen al jaren: we kunnen de groei van datacenters niet aan. Ondertussen heeft de Europese Unie het voornemen om de datacentercapaciteit in Europa verdriedubbelen. Zo ontstaateen onwerkbare situatie.“Het is naïef om te denken dat we de woningnood kunnen oplossen, vitale voorzieningen aansluiten én steeds meer datacenters van stroom voorzien.”
Ondanks alle problemen die de sector veroorzaakt, is de politiek niet in staat gebleken een duidelijke koers uit zetten voor Nederland. Onze coalitie: met Stichting Leitmotiv, Advocates for Future, Fossielvrij Nederland, Platform Nieuwe Economie en critical infrastructure lab lanceert daarom een 7-puntenplan waarin we overheid en de politieke partijen oproepen om te stoppen met de ongeremde bouw van datacenters en te komen met onderbouwd en doordacht beleid.
Nut en noodzaak ontbreekt
De digitale economie wordt steeds belangrijker. Dat betekent niet dat iedere vorm van datacentergroei wenselijk is. Op dit moment is niet duidelijk hoeveel datacenters er precies zijn in Nederland, wie de eigenaar is, wie de gebruikers zijn en wat er precies in die datacenters gebeurt. Het is dus zeer de vraag welke toegevoegde waarde de datacentersector nu eigenlijk heeft en wat nóg verdere uitbreiding bijdraagt aan onze economie.
Woningnood en wachtrijen voor bedrijven
Onlangs hebben netbeheerders bekend gemaakt dat bijna 30% van alle aangevraagde stroomaansluitingen in Nederland afkomstig zijn van datacenters. Dat staat gelijk aan evenveel stroom als nodig is voor 15 miljoen huishoudens. Er is nú al een wachtrij van bedrijven, huishoudens en maatschappelijke voorzieningen die in totaal voor 45 GW aan nieuwe elektriciteitsaansluitingen nodig hebben. “Dit is niet langer uit te leggen. De ongeremde groei van datacenters is niet verenigbaar met het oplossen van de woningnood, de energietransitie en het behouden van werkgelegenheid.”
Bestaande wetgeving niet toereikend
Inmiddels is een landelijk hyperscale-verbod ingevoerd. Vier jaar na invoering blijkt deze regeling totaal ontoereikend. Nog steeds worden zeer grote datacenters gebouwd in onder meer Amsterdam, Haarlemmermeer en Lelystad. Deze glippen door de mazen van de wet.
Zo zitten er in Amsterdam nu nog zes grote datacenterprojecten in de pijplijn, waaronder datacenters waar niet-Europese bedrijven als Microsoft en Equinix. Deze gaan evenveel stroom gebruiken als alle huishoudens in die stad bij elkaar.
Europese druk
De Europese Commissie wil de datacentercapaciteit in Europa verdriedubbelen in de komende 5 tot 7 jaar in het kader van de Cloud and AI Development Act (CADA). De Europese AI-plannen vergroten de druk op lidstaten om datacenterbouw toe te staan, ondanks landelijke restricties. In de praktijk zou dat neerkomen op een uitzonderingspositie voor de bouw van nieuwe datacenters. Nederland ondervindt nu al grote problemen met datacenters en kan het zich niet permitteren om hierin mee te gaan.
Bovendien waarborgt CADA niet dat Europese partijen exclusief toegang krijgen tot deze enorme uitbreiding van datacentercapaciteit. Het risico bestaat dus dat de nieuwe datacenters alsnog in handen komen van niet-Europese bedrijven en investeerders.
Conclusie: Het ontbreekt in Nederland en in Europa momenteel aan een toekomstgerichte en realistische visie over hoe onze digitale economie en samenleving vorm moet krijgen.
Wie alles wil, maakt uiteindelijk geen enkele keuze. Hoog tijd voor een plan dus!
7 PUNTENPLAN
Wij roepen het kabinet, de overheid en de politieke partijen op: 1. Druk op de pauzeknop
Voer een tijdelijk moratorium in op (grootschalige) nieuwe datacenterontwikkeling in Nederland en pauzeer in dat kader ook lopende vergunningstrajecten voor (grootschalige) nieuwe datacenterontwikkeling.
2. Pareer de druk uit Brussel
Geef niet toe aan druk vanuit de Europese Commissie in het kader van de Cloud and AI Development Act en aanverwante delen van het Tech Sovereignty Package. Vraag aan Brussel om haar voorstel juist beter te onderbouwen of te herzien.
3. Maak onafhankelijk en eerlijk de balans op
Laat onafhankelijk onderzoek doen naar de nut en noodzaak van datacenters (en andere fundamentele vragen) over datacenters in Nederland als basis voor toekomstige wet en regelgeving rondom datacenters.
4. Scherp het hyperscaleverbod aan
Onderzoek mogelijkheden tot aanscherping van het hyperscaleverbod.
5. Breid lokale en regionale bevoegdheden en sturingsmogelijkheden uit
Geef lagere overheden zoals gemeente en provincies de mogelijkheid om bij nieuwe vergunningverlening te toetsen op economische een maatschappelijke wenselijkheid. Indien noodzakelijk moeten zij ook de mogelijkheid krijgen om reeds afgegeven vergunningen voor datacenters weer in te trekken.
6. Zorg voor transparantie over de datacentersector
Beweeg de RVO en/of andere autoriteiten tot strengere handhaving van bestaande Europese transparantieregels en maak je in Brussel hard voor betere regelgeving (waaronder het verwijderen van de zeer ruime uitzondering op bedrijfsvertrouwelijke informatie in artikel 5 (5) van gedelegeerde verordening 2024/1364 dat toeziet op transparantie over de impact van datacenters).
7. Kom met een duidelijke visie op datacenters
Grijp dit kritieke moment aan om een positieve toekomstvisie te formuleren over de rol van datacenters binnen onze digitale maatschappij en economie.[1] Doe dit democratisch en in samenspraak met de gehele samenleving in plaats van alleen met lobbyisten van de datacentersector en Big Tech.
Ondertekend,
Tijd voor een Plan
Met:
Stichting Leitmotiv
Advocates for Future
Fossielvrij Nederland
Platform Nieuwe Economie
critical infrastructure lab
Article 19
